به گزارش فیلمزی، نمایندگان مجلس روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ با ۱۸۳ رأی موافق، ۴ رأی مخالف و ۵ رأی ممتنع از مجموع ۲۵۸ نماینده حاضر، کلیات طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» را تصویب کردند.
طرحی که هنوز جزئیات آن در مجلس به تصویب نرسیده و برای تبدیل شدن به قانون باید از فیلتر شورای نگهبان نیز عبور کند.
تصویب کلیات این طرح واکنشهای زیادی را در میان فعالان فرهنگی و هنری به همراه داشته است، واکنشهایی که بیش از همه متوجه مادهای از متن پیشنهادی طرح است که مستقیماً به حوزه تولید آثار فرهنگی و هنری مربوط میشود.
در این ماده، از سینما و تئاتر تا موسیقی، کتاب و دیگر محصولات فرهنگی، در شرایطی مشخص میتوانند مشمول محدودیتهای قضایی شوند و حتی برای برخی عوامل اصلی تولید، مجازاتهایی از جمله محرومیت دائمی از فعالیت حرفهای پیشبینی شده است.
البته آنچه تاکنون در مجلس به تصویب رسیده، کلیات طرح است و مواد و جزئیات آن هنوز مسیر بررسی و تصویب نهایی را طی نکردهاند. با این حال، همین متن پیشنهادی نیز پرسشهای جدی در جامعه هنری ایجاد کرده است. دامنه تعابیری مانند «ارائه چهره سیاه از ایران»، نحوه تشخیص ارتباط یک اثر با نهادهای خارجی، امکان توقف یک پروژه در جریان تولید و ورود مستقیم ضابطان و دستگاه قضایی به فرآیند تولید آثار فرهنگی، از جمله موضوعاتی است که درباره حدود و پیامدهای اجرای احتمالی این طرح محل بحث قرار گرفتهاند.
نگرانی اصلی بخشی از سینماگران این است که در صورت تصویب مواد مورد بحث با همین صورتبندی، مرز میان نقد اجتماعی، بیان هنری و آنچه قانون میتواند مصداق تخلف یا اقدام علیه منافع کشور بداند، بیش از گذشته به محل تفسیر تبدیل شود. از سوی دیگر، موافقان طرح بر ضرورت مقابله با اشکال تازه نفوذ و مداخله نهادها و سرویسهای خارجی در حوزه فرهنگ تأکید دارند. در چنین فضایی، پرسش اساسی این است که این طرح در عمل چه تأثیری بر استقلال هنرمندان، فرآیند تولید آثار، نظام مجوزدهی و آینده سینمای ایران خواهد گذاشت.
در همین راستا ساعد نیک ذات از فیلمبرداران سینمای ایران این موضوع را از جنبه تغییر رویکرد در روشهای تولید بررسی کرد و در گفتگو با رسانه فیلمزی، گفت: با وجود تکنولوژی بهروز شدن در دنیا و همچنین فراگیری هوش مصنوعی روشهای تولید تغییر کرده و به همان میزان ابزارِ قانونگذار از کنترل به اعمال محدودیت تغییر کرده است.
وی ادامه داد: نتیجه این میشود که قوانین و مصوبههایی از این دست ضمانت اجرایی نخواهند داشت.
فیلمبردار فیلم تحسین شده «زمانی برای مستی اسبها» ساخته بهمن قبادی توضیح داد: پیشرفت تکنولوژی و تغییر شیوههای سنتی به دیجیتال در بخشهای مختلف و از همه مهمتر ورود هوش مصنوعی به زندگی روزمره موجب شده شیوههای سرمایهگذاری به صورت کلان در حوزه فرهنگ و به خصوص سینما تغییر کند.
وی ادامه داد: در گذشته سینمای مستقل بهنوعی همردیف با سینمای آماتوری و فیلمهای ۱۶ میلیمتری بود اما امروزه با گسترش دانش معنای سینمای مستقل تغییر کرده و با در اختیار قرار داشتن تخصص و همراهی با تکنولوژی سینمای مستقل به سینمای تکنفره تبدیل شده است که خب معایب و مزایای خود را دارد که اکنون مورد بحث ما نیست.
ساعد نیک ذات: اما نکته قابل توجه این است با این تغییر رویکرد در روشهای تولید به هیچ عنوان چارچوبپذیر نیست. در واقع هوش مصنوعی از همه این قوانین و چارچوبهای نظارتی عبور خواهد کرد و به هیچ عنوان سینما و اندیشه ممیزی پذیر نخواهد شد.
فیلمبردار «نفس» اظهار داشت: در گذشته ابزار برای ساخت فیلم در دست بنیاد سینمایی فارابی بود که از آن به عنوان اهرمی برای کنترل، نظارت و پروانه ساخت و نمایش استفاده میکرد اما امروزه چنین نیست و دولتها محدودیت در ایده را با برخوردهای سلیقهای اعمال میکنند به همین دلیل است که دست به دامن قوانینی از این دست میشوند.
نیک ذات در پایان گفت: تجربه چندین ساله فعالیت در عرصه فرهنگ نشان داده که قوانینی از این دست ضمانت اجرایی ندارند.
خدمات طراحی سایت